Teknik due diligence nedir?
Teknik due diligence (teknik durum tespiti), bir yatırım, satın alma veya finansman kararından önce hedef varlığın teknik gerçekliğinin bağımsız mühendislik doğrulamasıdır. Kısaca: varlık, iddia edildiği kapasitede, kalitede ve maliyette çalışabilir mi?
Finansal ve hukuki due diligence'dan farkı
Finansal due diligence defterleri ve nakit akışını, hukuki due diligence sözleşme ve yükümlülükleri inceler. Teknik due diligence ise bu rakamların altındaki fiziksel gerçeği doğrular: makineler, proses, kapasite ve altyapı. Türkiye'de "teknik due diligence" çoğu zaman yalnızca BT altyapısı incelemesi olarak sunulur; endüstriyel yatırımlarda asıl kritik olan ise üretim teknolojisi ve ekipman gerçeğidir.
Teknik due diligence kontrol listesi
- Teknoloji: olgunluk, eskime riski, lisans ve tedarikçi bağımlılığı.
- Ekipman: yaş, durum, bakım geçmişi ve kalan ekonomik ömür.
- Kapasite: nominal kapasiteye karşı gerçek çıktı, darboğazlar, OEE.
- Altyapı: enerji, su, atık, otomasyon ve dijital sistemlerin yeterliliği.
- Varsayımlar: verim, fire, enerji ve iş gücü rakamlarının dayanağı.
- Uyum: iş güvenliği, çevre ve izin/ruhsatların teknik yönü.
İşlem öncesi neden kritik?
Çünkü teknik bulgular çoğu zaman fiyatı değiştirir. Ertelenmiş bakım, gizli bir kapasite açığı ya da teknoloji eskimesi ortaya çıktığında, fiyatı düşürmek veya işleme koşul eklemek için kanıta dayalı bir gerekçeniz olur. Teknik due diligence, sürprizleri işlemden önce görünür kılar.