Teknik Due Diligence
Bir satın alma, yatırım ya da finansman kararından önce hedefin iddia ettiği teknik gerçeği yapıp yapamadığını — teknoloji, ekipman, kapasite ve altyapıyı — mühendislik gözüyle doğrularız.
Teknik due diligence nedir?
Teknik due diligence (teknik durum tespiti); bir yatırım, satın alma veya ortaklık öncesinde hedef varlığın teknik gerçekliğinin bağımsız doğrulanmasıdır. Türkiye'de "due diligence" çoğunlukla finansal, hukuki ya da BT altyapısı incelemesi olarak sunulur. 3EH'nin teknik due diligence'ı ise endüstriyel ve mühendislik odaklıdır: üretim teknolojisi, ekipman durumu, gerçek kapasite, bakım geçmişi, altyapı yeterliliği ve teknik varsayımlar.
Amaç basittir: varlık, satıcının söylediği kapasitede, kalitede ve maliyette çalışabilir mi? Ertelenmiş bakım, gizli kapasite açığı ya da teknoloji eskimesi gibi bulgular çoğu zaman fiyatı ya da işlem koşullarını yeniden müzakere etmek için kanıta dayalı bir gerekçe sağlar.
Teknik due diligence'de neleri inceleriz.
| Alan | Doğrulanan | Ortaya çıkan risk |
|---|---|---|
| Teknoloji | Olgunluk, eskime, lisans/bağımlılık | Teknolojik eskime riski |
| Ekipman | Yaş, durum, bakım geçmişi, kalan ömür | Ertelenmiş bakım / CAPEX yükü |
| Kapasite | Nominal vs. gerçek çıktı, darboğazlar, OEE | Kapasite açığı |
| Altyapı | Enerji, su, atık, otomasyon, dijital sistemler | Yeterlilik boşlukları |
| Varsayımlar | Verim, fire, enerji, iş gücü rakamları | Doğrulanmamış varsayımlar |
| Uyum | İş güvenliği, çevre, izin/ruhsat teknik yönü | Uyum ve yükümlülük riski |
Sık sorulan sorular.
Teknik due diligence işlem fiyatını değiştirir mi?
Sıklıkla evet. Ertelenmiş bakım, kapasite açığı ya da eskime riskinin ortaya çıkması; fiyatı düşürmek veya koşul eklemek için kanıta dayalı bir gerekçe oluşturur.
Finansal due diligence'dan farkı nedir?
Finansal due diligence defterleri ve nakit akışını inceler; teknik due diligence bu rakamların altındaki fiziksel gerçeği — makinelerin, prosesin ve altyapının durumunu — doğrular. İkisi birbirini tamamlar.
Sadece satın almalarda mı gerekir?
Hayır. Proje finansmanı, ortaklık, büyük ekipman yatırımı ve mevcut tesis genişlemesi kararlarında da teknik gerçeğin bağımsız doğrulanması değer sağlar.
Ne kadar sürer?
Kapsama bağlıdır; odaklı bir teknik tarama günler içinde, tam bir saha ve belge incelemesi birkaç haftada tamamlanır. Kapsam ilk görüşmede netleştirilir.
Bir işlem ya da yatırım mı değerlendiriyorsunuz?
Hedef varlığın teknik gerçeğini bağımsız doğrulayalım; kararınızı kanıta dayandıralım.