Fizibilite raporu nedir?
Fizibilite raporu, önerilen bir yatırımın veya projenin gerçekçi biçimde başarılı olup olamayacağını teknik, ekonomik, operasyonel ve finansal açıdan test eden yapılandırılmış, kanıta dayalı bir değerlendirmedir.
Kısa tanım
Bir fizibilite raporu tek bir soruyu yanıtlar: bu proje yürütülmeli mi, hangi koşullarla? Projenin nasıl yönetileceğini anlatan iş planından farklı olarak, fizibilite raporu projenin yapılabilir ve değer yaratır olup olmadığını bağımsız biçimde sınar. Bu nedenle karar zincirinde iş planından önce gelir.
Bir fizibilite raporu neleri içermeli?
Eksiksiz bir fizibilite raporu birbirini tamamlayan altı boyutu kapsar:
- Teknik: teknoloji, proses, ekipman, kapasite ve altyapının uygulanabilirliği.
- Ekonomik: pazar talebi, fiyatlandırma, maliyet yapısı ve başabaş noktası.
- Finansal: CAPEX/OPEX, nakit akışı, geri ödeme ve getiri (NPV/IRR).
- Operasyonel: tedarik, lojistik, iş gücü ve uygulama yolu.
- Risk: teknik, pazar, finansal, mevzuat ve ESG risklerinin sıralanması.
- Karar: kanıtın varsayımdan ayrılması ve senaryolarla net bir öneri.
İyi bir fizibilite raporunu ne ayırır?
Zayıf raporların çoğu doğrulanmamış varsayımları kanıt gibi sunar. Güçlü bir rapor, her kritik rakamın dayanağını gösterir; dayanağı olmayanı açık bir risk olarak işaretler ve sonucun hangi varsayımlara duyarlı olduğunu ortaya koyar. 3EH yaklaşımında rapor, savunulabilir tek bir kararla sonuçlanır: Uygun, Şartlı Uygun, Revize veya Ret.